Val do Dubra

A comarca que hoxe é Val do Dubra, estivo habitada dende moi antigo.
                                                               
Linda ó norte con Tordoia, ó sur con Ames, ó sureste con Santiago, ó este con Trazo, ó oeste con Santa Comba e A Baña.
Surcado de norte a sur polo río Dubra, que marcha polo fondo da depresión meridiana Tuy-Carballo, desembocando no Tambre en Portomouro.
Ten unha superficie de 108,2 kms. cadrados.
Divídese en 12 parroquias e 99 entidades:

1 Arabexo

2 Bembibre

3 Buxán 

4 Coucieiro

5 Erviñou

6 Niveiro

7 Paramos

8 Portomeiro

9 Portomouro

10 Rial

11 San Román

12  Vilariño

 

Arabexo

Lugares da parroquia de Arabexo no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Albagueira | O Burgo | O Campo do Río | A Cancela | O Casal | Os Caseiros | Castrillón | As Cerdeiras | A Fonte | A Igrexa | O Monte | O Outeiro | Outrocanto | O Pino | Rebordelos | O Vilar | Xariñas

Bembibre

Lugares da parroquia de Bembibre no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Arcai | Bembibre | O Campo da Feira | O Casal | A Corredoira | A Graciosa | A Mexerica | O Pazo | Socortes | A Taboada

[]Buxán

Lugares da parroquia de Buxán no concello de Val do Dubra (A Coruña)
As Cañotas | Carral | Casais | A Coruña | O Cruce | A Igrexa | Montemaior | Padrón | Quintán | As Quintáns | Reboredo de Abaixo |Reboredo de Arriba | Reboredo do Medio | Vilar | Vilasuso

[]Coucieiro

Lugares da parroquia de Coucieiro no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Bascuas | Gontar | A Igrexa | Lal | Maxais | O Porto | Portomedal | Vilalba | Vilar

[]Erviñou

Lugares da parroquia de Erviñou no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Abelenda | Erviñou | San Cristovo

[]Niveiro

Lugares da parroquia de Niveiro no concello de Val do Dubra (A Coruña)
A Algaria | O Barral | Campana Arriba | A Igrexa | Nariño | Niveiro do Medio | A Pedregosa | A Rocha | O Seixal | A Torre Branca

[]Paramos

Lugares da parroquia de Paramos no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Carballosa | A Cavada | Paramos | O Pombal | Quintáns

[]Portomeiro

Lugares da parroquia de Portomeiro no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Cerradelo | Portomeiro | Vilardoa

[]Portomouro

Lugares da parroquia de Portomouro no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Cernadas | Novais | Portomouro de Abaixo | Portomouro de Arriba | Xermán

[]Rial

Lugares da parroquia de Rial no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Arnexo | Buiro | O Campo de Carlexo | O Campo de Rial | O Campo dos Cochos | Carlexo | O Carral | O Castro | Costenla | O Foxo |Loureiro | Malvares | Pousada | O Rieiro | Santo Estevo | Soutiño | O Viso

[]San Román

Lugares da parroquia de San Román no concello de Val do Dubra (A Coruña)
A Carreira | Cebei | Estebande | Insua | A Lesta | Novexilde | San Román | Vilar | Xermil

[]Vilariño

Lugares da parroquia de Vilariño no concello de Val do Dubra (A Coruña)
Cornes | A Igrexa | A Picaraña | Vilariño

[]Parroquias de Val do Dubra

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Val do Dubra
Arabexo (Santa María) | Bembibre (San Salvador) | Buxán (Santiago) | Coucieiro (San Martiño) | Erviñou (San Cristovo) | Niveiro (San Vicente) | Paramos (Santa María) | Portomeiro (San Cosme) | Portomouro (San Cristovo) | Rial (San Vicente) | San Román (Santa Mariña) | Vilariño (San Pedro)

Como se ve pola cantidade de castros e mámoas, Dubra estivo habitado dende moi antigo e con moitas entidades.
Para ver máis sobre os significados dos topónimos: http://toponimiadevaldodubra-patinho.blogspot.com/

• 1016 César Arias foi un cabaleiro-soldado que donou en 1016 una Igrexa de Buxan, cas suas posesións, ó Mosteiro de S. Martiño Pinario. De Buxan recibía o devandito Mosteiro os mellores tributos de trigo e centeo. Ainda existe en Buxan o topónimo Agro do Cabildo.
• 1241 No documento de 1241 o mosteiro de Oseira cede aos templarios unha serie de propiedades nesta comarca, que lles vendera Gómez Ares e a súa esposa María Fernández; localizábanse estes bens in tota terra de Trastamar et de Duvria et in Bregantinos et in Canzes... Máis en: http://documentos-patinho.blogspot.com/
• 1752 Pablo Villarino naceu en San Salvador de Bembibre- Buxán (A Coruña) cara ao ano 1752.
  Eran os seus pais Ángel Villarino e Teresa Pieyra, segundo o escritor xenealista arxentino Ibargurren, e segundo Castro López eran Ángel de Villarino e Josefa Pequeño. Máis en: http://personaxes-patinho.blogspot.com/
• 1835 Eduardo Pondal a súa relación con Dubra ven de que menciona os seus nomes nalgúns dos seus poemas. Coñecíu Dubra, porque entre Carballo e Santiago había(aínda quedan trazos dél) un camiño moi antergo(Véxase:http://caminhos-patinho.blogspot.com/), polo que pasaba nas súas viaxes.
  
  Así escribíu:
  Fugitiva Portomeiro, ... Máis en: http://personaxes-patinho.blogspot.com/
• 1876 Cándido Pumar Torres, nado en Buxán(1876 - 1942) Foi:
  -Coengo Penitenciario da Catedral
  -Vicecanciller da Universidade Pontificia
  -Catedrático do Seminario de Santiago
  -Administrador do Pazo de Raxoi.  Máis en: http://personaxes-patinho.blogspot.com/
• 1970 Ares Espada descubríu dúas estatuíñas de 80x18x16 e 85x21x16cms. na capela de San Xoan Bautista das Augas Virxes(Bembibre), flanqueaban a porta. Son dous xoves cantores do coro pétreo da catedral de Santiago, atribuídos ó Mestre Mateo. Chamoso Lamas recuperóunas en 1970 para formar parte da reconstrucción do coro de pedra do Museo Catedralicio. 
• 1960 Dende antigo o Concello era coñecido por Buxán que cambia a Val do Dubra en 1960